Een administratie wordt meestal bijgehouden voor de fiscus, de bank en de eigen bedrijfsvoering. Zodra een ondernemer overweegt het bedrijf te verkopen of over te dragen, krijgt dezelfde administratie een nieuwe lezer: de koper. Die leest de cijfers met een andere vraag in het achterhoofd. Niet hoe hoog de belastbare winst was, maar welk resultaat de onderneming in de komende jaren redelijkerwijs kan halen.
Van fiscale winst naar genormaliseerd resultaat
Veel mkb-jaarrekeningen zijn opgesteld om de belastingdruk te beperken. Privékosten lopen via de zaak, de managementvergoeding van de directeur-grootaandeelhouder wijkt af van wat een ingehuurde directeur zou kosten, en eenmalige posten zoals een verhuizing of een schadegeval vertekenen het beeld. Bij een waardering worden die posten gecorrigeerd. Het resultaat heet het genormaliseerde resultaat. Hoe beter de administratie die correcties onderbouwt, hoe minder discussie er later ontstaat over de uitgangspunten.
Waar de waarde door wordt bepaald
De waarde van een onderneming hangt af van resultaten, vooruitzichten en risico's. OvernameAdvies, een adviesbureau dat ondernemers begeleidt bij het kopen en verkopen van bedrijven, noemt daarbij terugkerende inkomsten, de afhankelijkheid van belangrijke klanten en de rol die de eigenaar zelf in het bedrijf vervult. Het bureau biedt een online waarderingstool die op basis van omzet- en winstcijfers een indicatieve waardebandbreedte geeft. Voor een onderbouwde verkoopwaardering kijkt een Register Valuator uitgebreider naar de financiële prestaties, de toekomstverwachtingen en de specifieke risico's van de onderneming.
Wat een administratie zichtbaar moet maken
Uit die waardebepalende factoren volgt wat de cijfers moeten laten zien. Een omzetspecificatie per klant maakt de klantconcentratie inzichtelijk. Een splitsing tussen terugkerende en eenmalige omzet laat zien hoe voorspelbaar de inkomsten zijn. Een overzicht van contracten met looptijden en opzegtermijnen onderbouwt de continuïteit. En een heldere scheiding tussen privé en zakelijk voorkomt dat een koper posten moet uitzoeken. Deze gegevens zijn niet nieuw voor een administratiekantoor, maar worden in de praktijk zelden zo geordend.
Tijdigheid en consistentie
Een koper vraagt meestal de jaarcijfers over meerdere jaren op, aangevuld met recente tussentijdse cijfers. Wisselende indelingen van de grootboekrekeningen maken vergelijken lastig. Een consistent rekeningschema en tijdig afgesloten periodes geven vertrouwen. In het boekenonderzoek na een principeakkoord worden de cijfers bovendien in detail gecontroleerd. Verschillen tussen wat eerder is gepresenteerd en wat in de stukken staat, leiden dan tot vragen of tot aanpassing van de afspraken.
Vroeg beginnen
Een administratie wordt niet in een paar weken overnameklaar. Correcties in het rekeningschema of de contractadministratie werken pas door als er een paar boekjaren op die manier zijn vastgelegd. Voor ondernemers die zich willen oriënteren op het hele traject, van voorbereiden, te koop zetten en promoten tot onderhandelen en overdragen, staat op overnameadvies.nl een videocursus in zes delen, waarin overnameadviseur Sander Scholten de belangrijkste stappen uitlegt. De uiteindelijke verkoopprijs hangt af van de koper en de afspraken die samen worden gemaakt, maar een goed voorbereide administratie bepaalt mede hoe sterk de verkoper in die gesprekken staat.