Wie een onderneming wil verkopen, merkt al snel dat het eerste serieuze gesprek met een koper over cijfers gaat. Het verhaal over de klanten, het team en de plannen komt later. Een koper wil eerst zien of de basis klopt, en hij wil dat snel kunnen beoordelen. Hoe beter u daarop voorbereid bent, hoe soepeler het traject verloopt en hoe minder ruimte er ontstaat voor twijfel over de prijs.
De jaarrekeningen van de afgelopen drie jaar
Bijna elke koper begint met de jaarrekeningen van minimaal drie boekjaren. Daaruit leest hij de ontwikkeling van omzet, brutomarge en resultaat af. Eén goed jaar zegt weinig, een stabiele of stijgende lijn over meerdere jaren zegt veel meer. Zorg dat de cijfers vergelijkbaar zijn: als er in de tussentijd iets aan de boekhoudmethode is veranderd, leg dat dan vooraf uit in plaats van te wachten tot de vraag komt.
Naast de jaarrekeningen wil een koper vaak een actuele tussentijdse cijferopstelling zien. Hij wil weten of het lopende jaar in lijn ligt met de voorgaande jaren. Een tussenstand die maanden oud is, roept direct vragen op.
Genormaliseerde winst en eenmalige posten
De winst in de jaarrekening is zelden de winst waar een koper mee rekent. Er zitten vaak posten in die na een overname verdwijnen of anders worden. Denk aan een directiesalaris dat afwijkt van wat een externe directeur zou kosten, een auto van de zaak die privé wordt gebruikt, of een eenmalige advieskosten- of schadepost. Door deze posten te normaliseren ontstaat een beeld van de winst die de onderneming structureel oplevert.
Het helpt als u deze correcties zelf onderbouwd aanlevert. Een koper die zelf moet zoeken naar eenmalige posten, wordt voorzichtiger en rekent eerder met een lagere winst.
Klantspreiding en terugkerende omzet
Een tweede vaste vraag gaat over de opbouw van de omzet. Welk deel komt van de grootste klanten, en hoe lang lopen die relaties al? Als een of twee klanten samen een groot deel van de omzet leveren, ziet een koper daar een risico in. Hetzelfde geldt voor omzet die sterk afhankelijk is van de persoonlijke contacten van de huidige eigenaar.
- Een overzicht van de top tien klanten met hun aandeel in de omzet
- De looptijd en opzegtermijnen van contracten
- Het deel van de omzet dat jaarlijks terugkeert
- Het verloop van klanten over de afgelopen jaren
Terugkerende omzet uit contracten of abonnementen wordt doorgaans hoger gewaardeerd dan omzet die elk jaar opnieuw verdiend moet worden.
Werkkapitaal, schulden en investeringen
Een koper kijkt ook naar wat er nodig is om de onderneming draaiende te houden. Hoeveel voorraad en debiteuren zijn er, hoe snel betalen klanten en hoeveel ruimte is er bij leveranciers? Daarnaast wil hij weten welke leningen, leaseverplichtingen en andere schulden er zijn. Die hebben direct invloed op de uiteindelijke koopsom, omdat in de praktijk vaak wordt afgesproken dat de onderneming schuldenvrij en met een normaal niveau aan werkkapitaal wordt overgedragen.
Vergeet de investeringen niet. Machines, software of een pand die binnenkort vervangen of opgeknapt moeten worden, verlagen de waarde voor een koper. Het is beter dat zelf te benoemen dan dat het tijdens het boekenonderzoek naar boven komt.
Een dossier dat klaarstaat voordat de koper vraagt
De meest praktische stap is om al deze cijfers vooraf te bundelen in een overzichtelijk dossier. Daarmee laat u zien dat de onderneming goed wordt bestuurd, en voorkomt u dat elk gesprek stilvalt omdat er weer iets moet worden opgezocht. Een overnameadviseur kan helpen om te bepalen welke stukken er in welke fase gedeeld worden en wat beter tot later kan wachten. Bij een kantoor als OvernameAdvies in Houten maakt deze voorbereiding deel uit van het verkooptraject. Op overnameadvies.nl staat hoe zo'n traject in het algemeen verloopt.
Wie de cijfers op orde heeft voordat de eerste koper zich meldt, onderhandelt vanuit een sterkere positie. De vragen komen toch, het is alleen de vraag of u ze dan direct kunt beantwoorden.